De politie van ACT en ouderenmishandeling

ACT Policing is de lokale tak van de Australische federale politie, met meer dan 900 medewerkers en vrijwilligers die namens de regering van het ACT politietaken uitvoeren.

Wat doet de politie van ACT tegen ouderenmishandeling?

Omdat ACT Policing een kleinere politiedienst is, beschikt zij niet over een specifiek team voor ouderenmishandeling. Alle agenten en aspirant-agenten worden echter getraind om signalen van mishandeling en verwaarlozing bij burgers van alle leeftijden te herkennen, en op een speciale webpagina staan tips en informatie over het herkennen van en optreden tegen ouderenmishandeling.

De politie van ACT beschikt over contactpersonen voor senioren die ouderen in Canberra kunnen ondersteunen, onder meer door hen in contact te brengen met de juiste instanties. De politie heeft ook contactpersonen voor de First Nations, multiculturele gemeenschappen en de LGBTQIA+-gemeenschap, en alle contactpersonen werken samen om problemen in hun gemeenschappen in kaart te brengen en criminaliteit te voorkomen of tegen te gaan.

Omdat de politie van ACT voorlichting aan de gemeenschap beschouwt als een cruciale stap in de aanpak van ouderenmishandeling, heeft zij in 2025 een handboek over bewustwording rond ouderenmishandeling gepubliceerd.

Hoe vaak komt ouderenmishandeling voor in het ACT?

De wetgeving van het Australian Capital Territory (ACT) kent geen specifiek strafbaar feit voor ouderenmishandeling, waardoor dergelijke gevallen worden behandeld op grond van andere strafbare feiten, zoals mishandeling, verwaarlozing of fraude. Door deze onzichtbaarheid zijn er geen gegevens beschikbaar over de omvang of de aanpak van ouderenmishandeling in het territorium.

Agenten zien echter met eigen ogen dat familie en vrienden – en dan vooral volwassen kinderen – de daders zijn. Ze zijn getuige geweest van gevallen waarin volwassen kinderen hun bejaarde ouders van hen afhankelijk hebben gemaakt om er financieel beter van te worden. Ook hebben ze gezien dat de omgang met kleinkinderen werd beperkt om ouderen te ‘chanteren’ zodat ze doen wat de volwassen kinderen willen.

Uitdagingen voor de politie van ACT

In veel gevallen bevindt de oudere zich in een kwetsbare positie, omdat hij of zij voor hulp bij dagelijkse bezigheden afhankelijk is van familieleden. Wanneer er sprake is van ouderenmishandeling, kan deze afhankelijkheid ervoor zorgen dat de oudere terughoudend is om het familielid aan te geven. Agenten van ACT Policing die op dergelijke incidenten reageren, merken vaak dat ouderen het voorval bagatelliseren of aarzelen om aangifte te doen.

Agenten hebben ook gemerkt dat ouderen problemen bagatelliseren omdat ze zijn opgegroeid in een tijdperk waarin ‘strenge liefde’ de norm was. Deze ouderen vinden dat ze zelf met moeilijkheden moeten kunnen omgaan, of zeggen tegen agenten dat ze niemand ‘tot last’ willen zijn door mogelijk misbruik te melden.

Gezien deze factoren kan het voor politieagenten soms lastig zijn om passende maatregelen te nemen.

Ouderenmishandeling herkennen en melden in het ACT

Nu alle Australiërs onder toenemende economische druk staan, benadrukt de politie van het ACT dat het belangrijk is dat iedereen waakzaam blijft en alert is op signalen van ouderenmishandeling. Deze signalen kunnen onder meer zijn dat de oudere:

• onverklaarbare verwondingen, blauwe plekken, snijwonden, bloedingen of herhaaldelijk vallen

• veranderd gedrag vertonen of humeurig, somber of overprikkeld raken

• niet vrij kunnen beschikken over hun eigen geld, niet naar buiten kunnen gaan of geen beslissingen kunnen nemen (dit kan duiden op dwang, een patroon van misbruik of beperkend gedrag)

• geïsoleerd zijn en beperkt contact hebben met bezoekers, familie of vrienden, of hun sociale gewoonten moeten aanpassen

• zich overweldigd voelen, geen inspraak hebben of zich onttrekken aan gesprekken over bepaalde onderwerpen

• vuile kleding dragen, gebrek aan hygiëne, een tekort aan medicijnen of een tekort aan voedsel

• veranderingen in hun financiële situatie, het wijzigen van hun permanente volmacht of testament, het doen van grote stortingen of opnames, het toestaan dat iemand anders hun financiën overneemt, of het doen van grote of herhaaldelijke aankopen namens hen.

Deze signalen zijn in eerste instantie soms moeilijk te herkennen. Als u twijfelt of uw zorgen wijzen op ouderenmishandeling, kunt u het beste toch aangifte doen bij de politie. Dat is in uw eigen belang, en in dat van de persoon om wie u zich zorgen maakt.

Samenwerking met andere politiekorpsen

De Australische federale politie is lid van het Australia New Zealand Policing Advisory Agency(ANZPAA), een gezamenlijk initiatief van de politiecommissarissen van Australië en Nieuw-Zeeland. Het ANZPAA fungeert als centraal orgaan voor beleid, onderzoek en grensoverschrijdende coördinatie tussen Australië en Nieuw-Zeeland, en streeft ernaar de veiligheid in de samenleving te verbeteren door mogelijkheden te identificeren om de prestaties van de politie te optimaliseren.

Via ANZPAA kan de politie advies, casestudy’s, handleidingen met beste praktijken en andere informatie uitwisselen met andere rechtsgebieden. Dit stimuleert voortdurende bijscholing en verbetering bij de bestrijding van ouderenmishandeling in Australische en Nieuw-Zeelandse gemeenschappen.

Hulplijnen

Bel in noodgevallen altijd 000.

• Misdaad Stoppers 1800 333 000

• Hulplijn van de politie van ACT: 131 444

• Hulplijn voor ouderenmishandeling 1800 353 374

Compass bedankt hoofdinspecteur John Hawkins voor het verstrekken van informatie voor dit artikel.