Oplichting en uw spaargeld

...is het verstandig om er alles aan te doen om je bewust te zijn van hun tactieken en jezelf zo goed mogelijk te beschermen.

De 3 belangrijkste berichten over oplichting:

• Oplichting is een geraffineerde vorm van criminaliteit, geen onschuldige grap.

• Oudere Australiërs zijn vaak het doelwit omdat men denkt dat ze bezittingen hebben die de moeite waard zijn om te stelen.

• Als u weet waar u op moet letten en wat u moet doen, kunt u uw spaargeld beter beschermen.

Naarmate we ouder worden, wordt sparen steeds belangrijker. Omdat we steeds minder tijd of mogelijkheden hebben om meer te verdienen of ons pensioen op te bouwen, zijn we van nature geneigd om zuinig om te gaan met het geld dat we op de bank hebben staan. Als we geld kwijtraken – bijvoorbeeld door oplichting – kan dat zowel persoonlijk als financieel enorme gevolgen hebben.

Een oplichting is een geraffineerde truc om je ertoe te brengen je geld of persoonlijke gegevens af te staan. Je speelt daar op de een of andere manier een rol in, bijvoorbeeld door toegang tot een account te verlenen. Het verschilt enigszins van fraude, waarbij de diefstal plaatsvindt zonder dat je daar zelf aan meewerkt.

Oplichters zijn geen kinderen die grappen uithalen. Het zijn goed georganiseerde, sluwe criminelen. Om je spaargeld te beschermen, is het dus verstandig om er alles aan te doen om je bewust te zijn van hun tactieken en jezelf zo goed mogelijk te beschermen.

Waarom richten oplichters zich op ouderen?

Hoewel oplichters het op mensen van alle leeftijden gemunt hebben, richten ze zich vooral op 65-plussers, van wie algemeen wordt aangenomen dat ze over aanzienlijke bedragen beschikken, zoals pensioengelden, aandelen, volwassen beleggingen en spaargeld. Natuurlijk geldt dit beeld van overvloedige rijkdom niet voor iedereen boven de 60, maar het wordt algemeen genoeg aangenomen om oplichters aan te trekken.

In maart 2025 meldde ScamWatch dat 65-plussers in 2024‘nog steeds de hoogste verliezen van alle leeftijdsgroepen lieten zien, namelijk 99,6 miljoen dollar’.Dat is een duizelingwekkend bedrag (hoewel het goede nieuws is dat dit, zoals ze opmerkten, een daling van 17,6% ten opzichte van 2023 betekende).

Hoe herken je een oplichting?

Oplichters passen hun tactieken voortdurend aan, zodat het voor mensen moeilijker wordt om te doorzien wat ze van plan zijn. Oplichting vertoont echter vaak een of meer van de volgende kenmerken, waar je op kunt letten:

• spoed – een ongelooflijk goede aanbieding, maar je moet NU handelen!!!

• isolatie – een waarschuwing om niemand over de ontmoeting te vertellen

• timing – contact opnemen laat in de avond of tijdens het avondeten, wanneer je waarschijnlijk minder helder kunt denken

• deelname – waarbij u wordt gevraagd uw wachtwoord te delen of software op uw computer te downloaden

• links of bijlagen – in een bericht of e-mail, die je naar een valse website leiden

• vreemde betaalmethoden – waarbij je wordt gevraagd om te betalen met cadeaubonnen of cryptovaluta (een digitaal betaalsysteem)

• nieuwe accounts – maak een account of PayID aan ‘om je geld veilig te houden’

• aanwezigheid op sociale media – advertenties op Facebook of Instagram waarin aantrekkelijk klinkende producten of diensten worden aangeboden

Hoe kun je een oplichtingspoging van een echt bericht onderscheiden?

Het is niet altijd even makkelijk! Elder Abuse Action Australia had Sophie Gee, Executive Manager Fraud Intelligence bij Westpac, uitgenodigd om tijdens een 'Lunch and Learn'-webinar te spreken over oplichting. Sophie liet voorbeelden zien van zowel valse als echte berichten om te laten zien waar je op moet letten.

Bekijk het webinar: Oplichterij of betrouwbaar: zou jij het verschil kunnen zien?

Wat zijn de meest voorkomende oplichtingspraktijken waarbij ouderen het doelwit zijn?

Oplichters zijn slim en strategisch. Ze gaan op allerlei manieren te werk via verschillende contactkanalen en kunnen je meer dan eens benaderen. Sommige oplichters nemen contact met je op, halen je over om persoonlijke gegevens te verstrekken en wachten vervolgens een tijdje voordat ze opnieuw contact met je opnemen om toegang te krijgen tot je spaargeld – waarbij ze een betrouwbare indruk maken omdat ze je gegevens kennen.

ScamWatch is een overheidswebsite die wordt beheerd door het Nationaal Antispamcentrum. Op de website wordt uitgelegd hoe oplichters contact met u kunnen opnemen via:

• tekstbericht of sms

• telefoontje

• e-mail

• sociale media

• websites

• in levenden lijve ( ja, echt waar!)

Om je nog meer in verwarring te brengen, gebruiken oplichters verschillende methoden, zoals:

• overnamezwendel – ze misleiden je zodat je hen toegang geeft tot je computer of bankrekeningen, waarna ze zich tegoed doen aan je spaargeld

• romantische oplichting – ze leren je online kennen en winnen je vertrouwen voordat ze je om geld vragen, dat ze beloven terug te betalen

• beleggingsfraude – het creëren van aantrekkelijke (maar nep) mogelijkheden om geld te verdienen, waarbij u geld moet overmaken om mee te kunnen doen

• oplichting met ‘onverwacht geld’ – waarin wordt aangekondigd dat u grote sommen geld hebt gewonnen of daarop recht hebt, maar zodra u uw bankgegevens verstrekt, verdwijnen uw spaargelden

• oplichting bij het kopen en verkopen – het opzetten van overtuigend ogende websites waarop producten en diensten tegen spotprijzen worden aangeboden, die nooit worden geleverd nadat u ervoor hebt betaald

• oplichting door zich voor te doen als iemand anders – zich voordoen als een familielid dat uw hulp nodig heeft, of als een autoriteit zoals de Australische belastingdienst, zodat u het gevraagde geld overmaakt.

Hoe voorkom je dat je wordt opgelicht?

Als je een vreemd of onverwacht telefoontje, e-mail of bericht ontvangt, kan het om oplichting gaan – maar dat hoeft niet. Denk eraan: reageer niet meteen. Het is zelfs belangrijk dat je dat niet doet, en dat je even de tijd neemt om te controleren wat je hebt ontvangen.

ScamWatch noemt het de 'Stop. Controleer. Bescherm. Verwerk.'-methode.

• Wacht even. Voordat je geld of persoonlijke gegevens verstrekt, moet je even nadenken. Oplichters wekken opzettelijk een gevoel van urgentie op, maar je hoeft niet overhaast te reageren.

• Controleer het. Vertrouw niet zomaar op een Facebook-advertentie of het afzenderadres in een e-mail, maar zoek de organisatie online op. Het telefoonnummer van je bank staat op de achterkant van je bankpas – bel niet naar het nummer in het bericht. Het is ook een goed idee om iemand anders, bijvoorbeeld een familielid, te vragen wat hij of zij van het bericht vindt.

• Wees op uw hoede. Als er iets niet klopt aan de interactie, onderneem dan direct actie. Controleer onmiddellijk uw bankrekeningen en neem contact op met uw bank als u iets verdachts opmerkt. Meld wat er is gebeurd bij ScamWatch en de politie. Vraag advies aan IDCARE, de nationale hulpdienst voor identiteits- en cyberzaken (tel. 1800 595 160).

Je kunt ook al voorzorgsmaatregelen nemen voordat een oplichter contact met je opneemt. Denk bijvoorbeeld aan:

• je posts op sociale media doornemen en alles verwijderen waaruit details blijken zoals waar je bent, wanneer je thuis bent, wie je familieleden zijn, en hoe rijk je bent (of lijkt te zijn)

• het instellen van een gezinswachtwoord dat je kunt opvragen om onbekende oproepen te verifiëren

• onbekende telefoonnummers filteren door nummers die je niet kent niet op te nemen, of door gebruik te maken van functies zoals oproepfiltering, die beschikbaar zijn op nieuwe iPhones

• met hulp van je bank limieten instellen voor je rekeningen , zodat er per keer slechts kleine bedragen kunnen worden opgenomen

• Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van oplichting door u te abonneren op de e-mailmeldingen van ScamWatch en elk jaar deel te nemen aan de Scams Awareness Week. Bezoek de webpagina over oplichtingsbewustzijn van National Seniors Australia en lees alle informatie over oplichting die u van uw bank ontvangt.

Wat te doen als je bent opgelicht

Veel mensen schamen zich omdat ze zijn opgelicht, maar dat hoeft helemaal niet. Het is niet jouw schuld, en oplichting kan iedereen overkomen. Zet die gevoelens opzij en onderneem snel actie.

• Neem onmiddellijk contact op met uw bank en vraag hen om alle transacties te blokkeren.

• Contact IDCARE voor deskundig advies.

• Meld de oplichting bij ScamWatch en de politie, om te voorkomen dat andere mensen worden opgelicht.

• Wees op uw hoede voor verdere oplichting, vooral door mensen die aanbieden u te helpen uw geld terug te krijgen. Wijzig uw wachtwoorden als u deze met anderen hebt gedeeld.

• Zoek hulp om weer op de been te komen, of dat nu op persoonlijk vlak is (een hulplijn) of op financieel vlak (een financieel adviseur).

Helaas valt niet te ontkennen dat oplichting ernstige gevolgen kan hebben. Oplichters dringen door in het dagelijks leven, maken misbruik van mensen en kunnen enorme financiële verliezen veroorzaken. Voor ouderen kunnen de gevolgen verwoestend zijn.

Door alert te blijven, goed op de hoogte te blijven en goed na te denken voordat je reageert, kun je je spaargeld een stuk beter beschermen. Onthoud dat oplichters je onder druk zetten, maar dat hoef jij niet te doen.

---

Over de auteur

Kompas

Kompas

Compass is een nationale website die is opgezet om oudere Australiërs te helpen bij het navigeren door de complexe...

Profiel bekijken