Hoe je jezelf kunt beschermen tegen huidkanker

Inleiding

Het is nooit te laat om zonveiligheid op te nemen in je dagelijkse routine.

In de jaren 1980 veranderde de manier waarop Australiërs tegen zonbescherming aankeken. De Cancer Council lanceerde de pakkende televisiecampagne 'Slip Slop Slap' om mensen eraan te herinneren 'een shirt aan te trekken, zonnebrandcrème op te doen en een hoed op te zetten'.

We weten nu hoe belangrijk bescherming tegen de zon is om huidkanker te voorkomen1, vooral tijdens de kindertijd2. Maar hoe zit het met degenen die vóór 1980 zijn geboren? Veel Australiërs brachten een zorgeloze jeugd door waarin ze in de zon rondrenden, zonder enige bescherming tegen de zon. Is de schade al aangericht?

Je zult blij zijn om te weten dat het nog niet te laat is om te voorkomen dat je nog meer huidkanker krijgt. Hier praten we over huidkanker bij ouderen, hoe je het kunt voorkomen en wat je moet doen als je iets verdachts ziet.

Huidkanker in Australië

Australië heeft de weinig benijdenswaardige titel de huidkankerhoofdstad van de wereld te zijn1. Elk jaar wordt bij meer dan 11.500 Australiërs de diagnose melanoom gesteld en worden naar schatting 434.000 mensen behandeld voor niet-melanoom huidkanker (niet-melanoom kankers hoeven niet te worden gemeld bij kankerregisters). Dit is ongeveer 80% van de nieuwe kankerdiagnoses in Australië per jaar1.

De meest voorkomende vormen van huidkanker bij oudere Australiërs zijn niet-melanoom huidkankers, tegenwoordig keratinocytenkankers genoemd. Hiertoe behoren basaalcelcarcinomen (BCC) en plaveiselcelcarcinomen (SCC) met een gemiddelde diagnoseleeftijd van 76 jaar3.

Melanoom is de gevaarlijkste vorm van huidkanker en heeft een gemiddelde diagnoseleeftijd van 65 jaar4. Het wordt als ernstiger beschouwd omdat de kans groter is dat het uitzaait naar andere delen van het lichaam als het niet in een vroeg stadium wordt gevonden en behandeld.

Ongeveer 99% van de niet-melanoom huidkankers en 95% van de melanomen in Australië zijn het gevolg van blootstelling aan de zon door ultraviolette (UV) stralen5. Volgens professor Anne Cust, voorzitter van het National Skin Cancer Committee van de Cancer Council, betekent dit dat sommige gebieden in Australië meer huidkanker hebben dan andere.

"Overal in Australië komt huidkanker veel voor, maar vooral in Queensland. Je kunt dus zien dat het klimaat duidelijk een rol speelt en de hoeveelheid tijd die mensen buiten doorbrengen," zei ze.

Hoe kunnen we huidkanker voorkomen?

Van bescherming tegen de zon tot het in de gaten houden van onze huid, er zijn veel manieren waarop we huidkanker kunnen voorkomen.

Bescherm je huid tegen de zon

De beste manier om huidkanker te voorkomen is je minder bloot te stellen aan ultraviolette straling (UV) van de zon, ongeacht je leeftijd. Professor Cust zei dat een aanzienlijk deel van de oudere Australiërs denkt dat de schade in hun jeugd al is aangericht en dat ze nu niets meer kunnen doen om kanker te voorkomen.

"We weten zeker dat veranderingen in preventief gedrag toekomstige huidkankers kunnen beïnvloeden, ongeacht je leeftijd," zei ze.

"Een paar jaar geleden is er een groot onderzoek naar zonnebrandcrème gedaan in Nambour. Het was een onderzoek van hoge kwaliteit en het toonde aan dat het gebruik van zonnebrandcrème je risico op huidkanker vermindert. Toen ze naar verschillende leeftijdsgroepen keken, bleek dat zelfs op oudere leeftijd, als je elke dag een zonnebrandcrème begon te gebruiken, het risico op het ontstaan van nieuwe huidkankers afnam," zei ze.

Zorg er bij het kiezen van een zonnebrandcrème voor dat je er een kiest met SPF 50 of hoger. Ultraviolette straling bestaat uit zowel UVA (veroorzaakt veroudering en vermindert elastine) als UVB (bruint en verbrandt de huid) componenten7 dus het is belangrijk om een zonnebrandcrème met een breed spectrum te kiezen die tegen beide beschermt.

Aangezien zonnebrandcrème in Australië sterk gereguleerd is. Professor Cust zei dat je ongeacht de prijs weet dat het een product van hoge kwaliteit is.

"Het belangrijkste met zonnebrandcrème is om er een te vinden waarvan je de consistentie prettig vindt, want de beste zonnebrandcrème is degene die je draagt en die je voldoende aanbrengt," zei ze.

Jay Allen, overlevende van kanker en CEO van de Australian Skin Cancer Foundation, is het ermee eens dat het belangrijk is om je niet alleen 's ochtends in te smeren met zonnebrandcrème.

"Het gaat er ook om dat je de hele dag door opnieuw zonnebrandcrème aanbrengt. En vergeet niet om uit de zon te blijven op de echt gure dagen, vooral in de zomer," zei hij.

In 2007 werd de Slip Slop Slap-boodschap bijgewerkt tot Slip, Slop, Slap, Seek, Slide, dus nu worden we er ook aan herinnerd om de schaduw op te zoeken en een zonnebril op te zetten naast het dragen van een shirt, zonnebrandcrème en een hoed.

Houd de UV-index in de gaten, die je kunt vinden via de SunSmart app. Als de UV-index drie of hoger is, moet je zonnebescherming gebruiken.

Controleer de huid op veranderingen

Aangezien oudere mensen meer risico lopen op huidkanker, is het belangrijk om veranderingen in de huid in de gaten te houden. Als het gaat om uitkijken voor Melanoom, is er een gemakkelijke ABCDE-richtlijn8 om te onthouden.

A staat voor asymmetrie: normale moedervlekken of sproeten zijn meestal symmetrisch, dus moedervlekken die er niet symmetrisch uitzien, moeten worden onderzocht.
B is voor rand: wordt gecontroleerd als de randen niet gelijk zijn en gekartelde randen hebben.
C staat voor kleur: als het niet overal dezelfde kleur heeft of er pigmentvlekken in zitten, kan het verdacht zijn.
D staat voor Diameter: als het groter is dan zes millimeter, ongeveer de grootte van een potloodgum, en groeit, moet je het laten nakijken.
E staat voor Elevatie: Mollen die verhoogd zijn of een ongelijk oppervlak hebben, moeten worden onderzocht.

Professor Cust zei dat het ook belangrijk is om je huid te kennen.

"Melanomen kunnen zich ontwikkelen uit een bestaande moedervlek, maar het kan ook een nieuw plekje zijn dat ontstaat. Dus vlekken die er anders uitzien dan de andere moedervlekken of vlekken eromheen, alles wat verandert, moet je onder de aandacht van de arts brengen," adviseerde ze.

Niet-melanoom huidkankers BCC's en SCC's zien er vaak uit als schilferige, jeukende of droge plekken die snel kunnen groeien. Soms kunnen ze zelfs een zweertje zijn dat nog niet genezen is of er glanzend en felroze uitziet.

"Als je zoiets ziet, breng het dan onder de aandacht van je arts. Soms kunnen die vroege voorlopers van huidkanker vrij eenvoudig worden behandeld met crèmes of bevriezing," zei professor Cust.

Laat je huid regelmatig controleren

Zelfs als we onze huid regelmatig controleren, kunnen we veranderingen missen. Er kan een moedervlek zitten op een moeilijk zichtbare plek zoals de hoofdhuid of de rug. Of sommige mensen hebben veel sproeten en moedervlekken, zodat het moeilijk kan zijn om veranderingen bij te houden.

Daarom is het belangrijk dat iedereen zich regelmatig laat controleren op huidkanker. U kunt een bezoek brengen aan:

Je huisarts kan je doorverwijzen naar een dermatoloog.
Een huidkankerkliniek. Je kunt lokale klinieken zoeken via Health Direct.
De huidcontroletruck van de Australian Skin Cancer Foundation. Kom meer te weten over hun gratis huidcontroles en waar ze nu naartoe reizen.

De vijfjaarsoverleving voor mensen met de diagnose melanoom is 94% en is de afgelopen 30 jaar toegenomen9. Vroegtijdige diagnose is echter cruciaal.

"Hoe eerder je naar binnen gaat en je huid laat controleren, hoe groter de kans dat het goed komt," zei de heer Allen.

Hoe zit het met vitamine D?

Het is ook belangrijk om te weten dat een kleine hoeveelheid zonlicht belangrijk is voor een goede gezondheid. Vitamine D komt voornamelijk van de zon en is essentieel voor de gezondheid van botten en het bewegingsapparaat. Oudere volwassenen lopen vaak het risico op een vitamine D-tekort en het kan bijdragen aan ziekenhuisopnames voor vallen en heupfracturen10.

De hoeveelheid blootstelling aan de zon die iemand nodig heeft om voldoende vitamine D aan te maken, is niet voor iedereen hetzelfde. Het hangt af van iemands huidskleur en waar hij of zij woont. Om te helpen hebben experts onlangs een nieuw advies ontwikkeld voor mensen met verschillende huidtypes, zodat iedereen weet hoeveel tijd hij of zij veilig in de zon kan doorbrengen11.

"Als je een hele lichte huid hebt, heb je minder blootstelling aan de zon nodig dan iemand met een hele donkere huid om dezelfde hoeveelheid vitamine D aan te maken. Het hangt af van waar je woont, dus dichter bij de evenaar heb je minder tijd buiten nodig om voldoende vitamine D te krijgen. En het hangt natuurlijk ook af van de kleding die je draagt," legde professor Cust uit.

Hoewel we de klok niet kunnen terugdraaien wat betreft blootstelling aan de zon, kunnen we er nu wel proactief mee omgaan. Door te onthouden om Slip, Slop, Slap, Seek en Slide te doen en je huid regelmatig te laten controleren, kun je je huid helpen beschermen en gezond en vol vertrouwen van je gouden jaren genieten.

Disclaimer: De informatie op deze website is geen vervanging voor individueel gezondheidsadvies van een arts of huidspecialist.