Cultureel en spiritueel misbruik – wat het is en hoe je het kunt stoppen

Cultureel en spiritueel misbruik vindt plaats wanneer iemand de cultuur, taal, spiritualiteit of religie van een persoon, en diens culturele banden of verplichtingen, gebruikt om die persoon schade te berokkenen of te beheersen. Deze vormen worden nu beschouwd als aanvullende vormen van misbruik van ouderen, naast fysiek, psychologisch, financieel en seksueel misbruik en verwaarlozing. Ze kwamen naar voren als specifieke aandachtspunten in het onderzoek en de onderbouwing achter het Nationaal Preventiekader voor misbruik en mishandeling van ouderen (blz. 97).

Aangezien cultuur en religie verweven kunnen zijn met iemands identiteitsgevoel, kunnen deze vormen van misbruik elkaar overlappen in de ervaringen van een oudere. Maar ze kunnen ook afzonderlijk voorkomen.

Cultureel en spiritueel misbruik komt niet alleen voor binnen bepaalde religies, geloofsovertuigingen, culturen of gemeenschappen. Het kan binnen elke groep mensen voorkomen, maar komt vaak voor binnen gezinnen, zorginstellingen of religieuze gemeenschappen.

Voorbeelden van cultureel of spiritueel misbruik van ouderen

• Hen de toegang ontzeggen tot culturele of gemeenschapsbijeenkomsten en -activiteiten

• Hen de toegang tot en deelname aan religieuze of spirituele plaatsen, bijeenkomsten of evenementen ontzeggen

• Hun overtuigingen belachelijk maken, of die nu cultureel of spiritueel van aard zijn

• Mensen loskoppelen van het land, de groep of de gemeenschap

• Het gebruik van religieuze leerstellingen of teksten om hen ervan te overtuigen in een gewelddadige relatie te blijven of om misbruik of gewelddadig gedrag te rechtvaardigen

• Hen de toegang ontzeggen tot belangrijke informatie in de taal van hun keuze